Saturday, 17 January 2026

નથી તો દ્વેષ કરતો, નથી કોઈ ઈચ્છા કરતો અને નથી કોઈ ચેષ્ઠા કરતો


श्रीभगवानुवाच |
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव | न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ् क्षति ||
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते | गुणा वर्तन्त इत्येवं योऽवतिष्ठति नेङ्गते ||
भ.गी. 14.22-23

શ્રીભગવાન બોલ્યા - હે પાંડવ ! પ્રકાશ અને પ્રવૃત્તિ તથા મોહ
આ બધા સારી રીતે પ્રવૃત્ત થઇ જાય તો પણ ગુણાતીત મનુષ્ય
નથી તો દ્વેષ કરતો અને આ બધાં નિવૃત્ત થઇ જાય તો તેમની
ઈચ્છા કરતો નથી.
જે સાક્ષીની પેઠે સ્થિત થયેલો અને જે ગુણો વડે વિચલિત કરી
શકાતો નથી તથા ગુણો જ ગુણોમાં વર્તી રહ્યા છે એવા ભાવથી
જે પોતાના સ્વરૂપમાં જ સ્થિત રહે છે અને સ્વયં કોઈ પણ ચેષ્ઠા
કરતો નથી.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Friday, 16 January 2026

ત્રણેય ગુણોને કઈ રીતે ઓળંગી શકાય


अर्जुन उवाच |
कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो |
किमाचार: कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ||
भ.गी. 14.21

અર્જુન બોલ્યા: હે પ્રભુ ! આ ત્રણેય ગુણોથી અતીત
પુરુષ કયાં ક્યાં લક્ષણોથી યુક્ત હોય છે ? તેનું આચરણ
કેવું હોય છે. અને આ ત્રણેય ગુણોને કઈ રીતે ઓળંગી શકાય છે ?

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Thursday, 15 January 2026

વિવેકી મનુષ્ય જન્મ, મૃત્યુ, વૃદ્ધાવસ્થા રૂપી દુઃખોથી રહિત થઈને અમૃતનો અનુભવ કરે છે


गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् |
जन्ममृत्युजरादु:खैर्विमुक्तोऽमृतमश्रुते ||
भ.गी. 14.20

દેહધારી વિવેકી મનુષ્ય શરીરની ઉત્પત્તિનાં કારણ
એવા આ ત્રણેય ગુણોને પાર કરીને જન્મ, મૃત્યુ,
વૃદ્ધાવસ્થા રૂપી દુઃખોથી રહિત થઈને અમૃતનો
અનુભવ કરે છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Tuesday, 13 January 2026

વિવેકી વિચારકુશળ મનુષ્ય પોતાને ત્રણેય ગુણોથી પર અનુભવ કરે


नान्यं गुणेभ्य: कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति |
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ||
भ.गी. 14.19

જે કાળે વિવેકી વિચારકુશળ મનુષ્ય ત્રણ ગુણો સિવાય
બીજા કોઈને કર્તારૂપે નથી જોતો અને પોતાને ત્રણેય
ગુણોથી પર અનુભવ કરે છે ત્યારે તે મારા સ્વરૂપને
પ્રાપ્ત થઈ જાય છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Monday, 12 January 2026

સત્ત્વગુણમાં સ્થિત મનુષ્યો ઉચ્ચ લોકોમાં, રજોગુણમાં મનુષ્યલોકમાં અને તમોગુણનાં અધોગતિને પ્રાપ્ત થાય


ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसा: |
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसा: ||
भ.गी. 14.18

સત્ત્વગુણમાં સ્થિત મનુષ્યો સ્વર્ગ આદિ ઉચ્ચ લોકોમાં
જાય છે, રજોગુણમાં સ્થિત મનુષ્યો મનુષ્યલોકમાં જન્મ
લે છે અને તમોગુણનાં કાર્ય નિંદનીય તમોગુણની વૃત્તિમાં
સ્થિત તામસી મનુષ્યો અધોગતિને પ્રાપ્ત થાય છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Saturday, 10 January 2026

સત્ત્વગુણમાંથી જ્ઞાન, રજોગુણમાંથી લોભ અને તમોગુણમાંથી પ્રમાદ, મોહ અને અજ્ઞાન પણ ઉત્પન્ન થાય છે


सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च |
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ||
भ.गी. 14.17

સત્ત્વગુણમાંથી જ્ઞાન અને રજોગુણમાંથી લોભ
જ ઉત્પન્ન થાય છે. તમોગુણમાંથી પ્રમાદ અને
મોહ અને અજ્ઞાન પણ ઉત્પન્ન થાય છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Friday, 9 January 2026

શ્રેષ્ઠ કર્મોનું નિર્મળ, રાજસ કર્મનું દુઃખ અને તામસ કર્મનું ફળ અજ્ઞાન મૂઢતા કહ્યું છે


कर्मण: सुकृतस्याहु: सात्त्विकं निर्मलं फलम् |
रजसस्तु फलं दु:खमज्ञानं तमस: फलम् ||
भ.गी. 14.16

વિવેકી પુરુષોએ-શ્રેષ્ઠ કર્મોનું તો સાત્ત્વિક નિર્મળ
ફળ કહ્યું છે, જયારે રાજસ કર્મનું ફળ દુઃખ કહ્યું છે
અને તામસ કર્મનું ફળ અજ્ઞાન મૂઢતા કહ્યું છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Thursday, 8 January 2026

નિર્મળ લોક, કર્મસંગી મનુષ્યયોનિ તથા મૂઢયોનિઓમાં જન્મ લે છે


यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् | तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ||
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते | तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ||
भ.गी. 14.14-15

જયારે સત્ત્વગુણ વધ્યો હોય તે વખતે જો દેહધારી મનુષ્ય
મૃત્યુ પામે છે, તો તે ઉત્તમ કર્મ કરનારાઓના નિર્મળ લોકોમાં
જાય છે. રજોગુણ વધતાં મૃત્યુ પામીને પ્રાણી કર્મસંગી મનુષ્યયોનિમાં
જન્મ લે છે તથા તમોગુણ વધ્યો હોય ત્યારે મરણ પામેલો માણસ
મૂઢયોનિઓમાં જન્મ લે છે.

//हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे
हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे//

Wednesday, 7 January 2026

ગુણોના મુખ્ય સંકેતો


सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते | ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ||
लोभ: प्रवृत्तिरारम्भ: कर्मणामशम: स्पृहा | रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ||
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च | तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ||
भ.गी. 14.11-12-13

હે ભરતવંશીઓમાં શ્રેષ્ઠ કુરુનંદન ! જયારે શરીરના બધા દ્વાર
જ્ઞાનથી પ્રકાશિત થાય છે, ત્યારે તેને સત્ત્વગુણનું અભિવ્યક્તિ સમજ.
જયારે રજોગુણ પ્રબળ બને છે ત્યારે હે અર્જુન લોભ, સાંસારિક લાભ
માટે શ્રમ, બેચેની અને તૃષ્ણાના લક્ષણો વિકસે છે. હે અર્જુન અજ્ઞાન
, જડતા, બેદરકારી અને ભ્રમ આ અજ્ઞાન ગુણના મુખ્ય સંકેતો છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Tuesday, 6 January 2026

ગુણ વૃદ્ધિ પામે છે


रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत |
रज: सत्त्वं तमश्चैव तम: सत्त्वं रजस्तथा ||
भ.गी. 14.10

હે ભરતવંશી અર્જુન ! રજોગુણ અને તમોગુણને
દબાવીને સત્ત્વગુણ વૃદ્ધિ પામે છે, સત્ત્વગુણ અને
તમોગુણને દબાવીને રજોગુણ વધે છે તેમજ સત્ત્વગુણ
અને રજોગુણને દબાવીને તમોગુણ વધે છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Monday, 5 January 2026

સત્ત્વગુણ સુખમાં, રજોગુણ કર્મમાં અને તમોગુણ પ્રમાદમાં જોડીને મનુષ્ય પર વિજય કરે છે


सत्त्वं सुखे सञ्जयति रज: कर्मणि भारत |
ज्ञानमावृत्य तु तम: प्रमादे सञ्जयत्युत ||
भ.गी. 14.9

હે ભરતવંશી અર્જુન ! સત્ત્વગુણ સુખમાં અને
રજોગુણ કર્મમાં મનુષ્યને જોડીને વિજય કરે છે.
પરંતુ તમોગુણ જ્ઞાનને ઢાંકી દઈને અને પ્રમાદમાં
જોડીને મનુષ્ય પર વિજય કરે છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Saturday, 3 January 2026

તમોગુણ જીવાત્માને પ્રમાદ, આળસ અને નિદ્રા વડે બાંધે છે


तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् |
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ||
भ.गी. 14.8

અને હે ભરતવંશી અર્જુન ! સૌ દેહધારીઓને
મોહિત કરનાર તમોગુણને તું અજ્ઞાનમાંથી
ઉપજેલો જાણ. તે આ જીવાત્માને પ્રમાદ, આળસ
અને નિદ્રા વડે બાંધે છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//

Friday, 2 January 2026

રજોગુણ કર્મોની આસક્તિથી આ જીવાત્માને બાંધે છે


रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् |
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ||
भ.गी. 14.7

હે કુંતીનંદન ! રાગસ્વરૂપ રજોગુણને તું
તૃષ્ણા અને આસક્તિને પેદા કરનાર જાણ
તે કર્મોની આસક્તિથી આ જીવાત્માને બાંધે છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//


 

Thursday, 1 January 2026

સુખના અભિમાન વડે અને જ્ઞાનના સંગ વડે જીવાત્માને બાંધે છે


तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् |
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ||
भ.गी. 14.6

હે નિષ્પાપ અર્જુન ! એ ત્રણે ગુણોમાં સત્ત્વગુણ
તો નિર્મળ હોવાને કારણે પ્રકાશક અને વિકાર
વિનાનો છે. તે સુખની આસક્તિથી એટલે કે સુખના
અભિમાન વડે અને જ્ઞાનના સંગ વડે જીવાત્માને બાંધે છે.

//हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे
हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे//